TÜRKİYE’DE ARAZİ KULLANIMI

Arazilerden başlıca tarım, hayvancılık, turizm, ulaşım, ormancılık, madencilik ve yerleşme alanlarında yararlanılır. Araziden yararlanmada başta arazinin yapısı gelmektedir. Arazinin yüksekliği engebelilik durumu gibi özellikler araziden yararlanma durumumuzu belirler. İklim özellikleri de araziden yararlanmada etkiye sahiptir.

Türkiye’nin yeryüzü şekillerini başlıca dağlar, platolar ve ovalar şeklinde gruplandırabiliriz.

Dağlar Türkiye arazisinde önemli etkiye sahiptir. Kuzey Anadolu Dağları, Toroslar, Batı Anadolu Dağları ve Doğu Anadolu Dağları Türkiye arazisinin büyük bir kısmını oluşturur. Dağlar yüksek ve engebeli yerler oldukları için yerleşme ve ekonomik etkinlikler açısından kullanışlı değildir. Dağlık alanlar yerleşme ve ekonomi alanında kullanışsız olsada ormancılık bakımından elverişli alanlardır. Dağlar madencilik alanında da yararlanılabilen arazilerdir. Turizm etkinliklerinden bazıları ile yaylacılık faaliyeti de dağlık alanlarda yapılabilen etkinliklerdir.

Türkiye arazisinde önemli yeri olan platolar geniş alanlar kaplar. Platolar akarsular tarafından derince yarılmış düzlüklerdir. Türkiye’de ki en yüksek platolar Erzurum-Kars Platolarıdır. Bu platolarda hayvancılık gelişmiştir. İç Anadolu’da bulunan Obruk, Haymana, Cihanbeyli, Bozok platoları başlıca tahıl tarımı alanlarıdır. Ege Bölgesinde bulunan Yazılıkaya platosu ile Güneydoğu Anadoluda bulunan Gaziantep ve Şanlıurfa platolarıda tarım alanı olarak kullanılır. Bu platolarda sadece tarım faaliyeti değil aynı zamanda bunlar yerleşim yerleri olarakta kullanılır. Yükseltisi az olan Çatalça-Kocaeli platosu en çok yerleşme ve sanayi alanı olarak kullanılmaktadır. Buranın coğrafi konumu ulaşım olanakları şehirleşme ve sanayi için elverişlidir. Akdeniz bölgesinde yer alan Teke ve Taşeli platoları karstik bir zemine sahip oldukları için tarım bakımından fazla elverişli değildir. Buralarda daha çok küçükbaş hayvancılık faaliyetlerinden biri olan keçi yetiştiriciliği yapılır.

Türkiye arazisinin bir kısmıda ovalık alanlardır. Ovaalr en önemli tarım alanlarıdır. Türkiye’nin en önemli ovaları deniz kıyısında yer alan delta ovalarıdır. Akarsuların getirdikleri malzemeleri kıyıda biriktirmesiyle oluşan oldukça verimli tarım alanlarıdır. Çukurova, Bafra ve Çarşamba ovaları Türkiyenin en önemli delta ovalarıdır. Özellikle Çukurova endüstriyel tarım ürünleri yetiştirmede en önde gelir. Bunlardan başka Göksu, Amik, Büyük Menderes, Küçük Menderes, Antalya, Adapazarı, Gediz ve Bakırçay ovaları önmli kıyı ovalarımızdandır. Ovalık alanlar en çok tarım alanı olarak kullanılsada zaman zaman yerleşim yeri ve sanayi alanı olarakta kullanılmaktadır.

Vadilerde arazi kullanımı içinde bir yere sahiptir. Vadiler tarım, yerleşme, ulaşım açısından öneme sahiptir. Özellikle geniş tabanlı vadiler tarım açısından elverişli alanlardır.

Kıyılardaki kumsallar deniz turizmi açısından önemlidir.

Türkiye göllerinden de çeşitli amaçlarla yararlanılır. Gölün özelliğine göre bazıları balıkçılık bazıları sulama bazıları tuz ve soda üretimi açısından öneme sahiptir.

Yukarıda Türkiye arazisinin kullanım alanlarını inceledik aşağıda bunlardan bazılarının kullanım oranları verilmiştir.

Türkiye arazisinin kullanılış amaçları başlıca ekili dikili alanlar, meralar, ormanlar ve diğerleri olarak gruplandırılır. Türkiye topraklarının 3’te 1’i ekili dikili alanlardır. Ekili dikili alan oransal olarak artmıştır bunun sebebi mera alanları ile orman alanlarının ekili dikili alanlara çevrilmesidir. Tarım alanlarının yarıdan fazlasında tahıl tarımı yapılır.

Türkiye arazisinin 3’te 1’i mera alanlarıdır. Özellikle iç bölgelerde mera alanları yaygındır.

Orman alanları Türkiye arazisinin 4’te 1’ini kaplar. Ormanların büyük bir kısmı Karadeniz ve Akdeniz bölgesindedir.

Türkiye arazisinin kalan diğer kısmı başka şekilelrde kullanılmaktadır.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir